

Filosofie van de vrije tijd
‘Een ieder heeft recht op rust en op eigen vrije tijd met inbegrip van een redelijke beperking van de arbeidstijd en op periodieke vakanties met behoud van loon.’ Met dit citaat uit de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens begint Luc Rademakers zijn boek ‘Filosofie van de vrije tijd’.
‘Filosofie van de vrije tijd’ is een filosofische analyse van wat onze voorouders van vrije tijd verwachtten, hoe wij tegenwoordig onze vrije tijd invullen en welke vrije tijd wij voor onze kinderen voorbereiden.
Luc Rademakers start zijn beschrijving over de vrije tijd en de arbeid in de Griekse Oudheid en beschrijft vervolgens de verschillende visies die zich in de jaren daarna ontwikkelden. Luc Rademakers schrijft zijn boek vanuit de sociale geschiedenis van de vrije tijd. In zijn relaas komt duidelijk naar voren hoe de vrije tijd evolueerde van een elitair ‘tijdverdrijf’ naar een massaverschijnsel waarin wij gevangen lijken te zijn tussen roes en verveling. Rademakers laat duidelijk merken dat hij de democratisering van de vrije tijd geen geweldige zaak vindt. ‘Het is niet zinvol’, zo stelt hij, ‘om van de vrijetijdsbesteding een pedagogisch project te maken voor de lagere klassen’. Verder doet Rademakers een aantal interessante suggesties. Allereerst dat je geen vrijheid (en dus ook geen vrije tijd) kunt beleven door je van je sociale omgeving af te sluiten. Denken over vrije tijd moet dan ook denken over de samenleving zijn, iets wat tegenwoordig vaak ver te zoeken is. Een tweede suggestie is dat een nieuwe opvatting van onze vrije tijd ook een nieuwe visie op arbeid met zich meebrengt. Werk en vrije tijd lijken onverbrekelijk aan elkaar verbonden. Maar om echt samen te gaan moet de arbeid in ieder geval creatiever worden georganiseerd.
De verwijzingen naar moderne filosofen zijn talrijk hoewel je bij sommige hoofdstukken het gevoel krijgt dat je een encyclopedie van de vrije tijdsfilosofie leest.
Het is geen boek dat ‘lekker makkelijk weg leest’ maar door de originele analyses en suggesties wel tot nadenken aanzet. Opeens besef je je dat je aan je vrije tijd moet werken.
Een aanrader voor reizigers die geïnteresseerd zijn in filosofische bespiegelingen over vrije tijd en werk.
Filosofie van de vrije tijd.
Luc Rademakers
Uitgeverij Damon