Feest in het Schwarzwald: vogelschieten

Serieus kijkende mannen met geweren over de geüniformeerde schouders marcheren onder begeleiding van de blaaskapel naar een veld waar een houten vogel aan een staak hangt. Een argeloze passant zou kunnen denken dat het hier om een oefening van de Duitse BB gaat, of om een Duitse versie van 'Dad's army'.

 

 

Liever hout dan wild

Nee, niets van dat alles. Het is het jaarlijkse schuttersfeest voor de dorpsbewoners in het Schwarzwald. Overigens vinden deze schuttersfeesten niet alleen in het Schwarzwald plaats, maar in heel Duitsland. Het schuttersfeest begint 's ochtends vroeg met een mis om vervolgens naar een monument ter nagedachtenis van de slachtoffers uit de beide wereldoorlogen te marcheren. Jazeker, marcheren, want de schutterij was vroeger een militair getinte organisatie die huis en haard moest verdedigen tegen bezoek met minder eerbare bedoelingen. Het initiatief daartoe kwam meestal van de kasteelheer die de bewoners van zijn landgoed liever op indringers dan op zijn wild zag schieten. Om toch een beetje in de sfeer te blijven, stelde een kasteelheer vaak voor om op houten vogels te schieten. Ook de overheid stimuleerde de schuttersverenigingen , omdat men daar ervaring opdoet met wapens. Iets wat de overheid goed van pas komt als de mannen onder de wapenen moeten. Vroeger was de sociale druk zo groot dat iedere man lid werd van een schuttersvereniging of ie het nu leuk vond of niet. Maar sinds Napoleon is het oorspronkelijk belang van een schuttersvereniging afgenomen en is het meer een gezelligheidsvereniging geworden. Desalniettemin zijn de schuttersverenigingen op het platteland nog ongekend populair. Een goede schuttersvereniging maakt deel uit van de identiteit van een dorp, wijk of buurtschap. De vereniging draagt daar ook haar steentje aan bij, bijvoorbeeld door het onderhoud van een oorlogsmonument voor haar rekening te nemen.

 

Koning Vogelschieten

Na de plechtigheden bij het monument marcheert de schutterij naar het veld waar de houten vogel staat opgesteld en begint de jaarlijkse strijd om de koningstitel. Deze titel is voor de dorpsbewoners een eretitel, maar wel een dure. De koning is namelijk verplicht om zijn gevolg, bestaande uit veertien paren, vrij te houden tijdens het feest dat op de wedstrijden volgt. Bovendien is hij verplicht om iedereen die hem komt feliciteren iets te drinken aan te bieden. Niet iedere goede schutter is blij met deze verplichting en sommigen schieten bewust mis om de financiële gevolgen binnen de perken te houden. Omgekeerd zijn er verhalen bekend van schuttersverenigingen die mensen tot koning maakten door te manipuleren met de schietschijven (sommige verenigingen gebruiken schietschijven i.p.v. houten vogels). Heeft de winnaar van het vogelschieten het lef om de koningstitel te weigeren dan wordt hij voor vijf jaar geroyeerd. Een werkelijke straf, want een schuttersvereniging vervult een belangrijke sociale taak op het platteland. Het lidmaatschap van de schuttersvereniging betekent dat je bij de dorpsgemeenschap hoort. Dat geldt overigens alleen voor mannen. Vrouwen hoeven zich niet te bewijzen en schijnen automatisch tot de dorpsgemeenschap te behoren. Toch is die opvatting aan verandering onderhevig en accepteert men hier en daar ook vrouwelijke leden.

 

 

Feest

 

 

ga terug naar : Buitenland